Tłumaczenia ustne są jednymi z najczęściel udzielanymi usługami przez tłumaczy i biura tłumaczeń. Tego rodzaju tłumaczenia są prowadzone na żywo, z kabiny lub stojąc bezpośrednio przy rozmówcy. Czesto tłumacze do tłumaczenia dostają różnego rodzaju glosariusze, w celu leprzego zrozumienia tematyki tłumaczenia, które mają poprowadzić.
Tłumaczenia ustne można podzielić na:
- tłumaczenia symultaniczne
- tłumaczenia konsekutywne
- tłumaczenia filmowe
Tłumaczenia symultaniczne - rodzaj tłumaczenia ustnego, wykonywanego na żywo. Charakteryzuje się tym, że osoba której wypowiedź jest tłumaczona, nie przerywa aby umożliwić tłumaczowi zabranie głosu (w odróżnieniu od tłumaczenia konsekutywnego). Tłumaczenie symultaniczne wykonuje się równolegle, jednocześnie. Tego rodzaju tłumaczenia stosuje się najczęściej na dużych spotkaniach, gdzie część uczestników ma nałożone słuchawki lektorskie.
Tłumaczenie konsekutywne - kiedyś jedyny rodzaj przekładu ustnego - staje się coraz rzadsze, głównie ze względu na rozwój techniki, pozwalający na popularyzację tłumaczenia symultanicznego (kabinowego). Tłumacznie konsekutywne jest również rozwiązaniem mało praktycznym, jeśli ma miejsce na spotkaniu wielojęzykowym, bo zanim każdy tłumacz odtworzy tekst oryginalny w swoim języku docelowym, upływa dużo czasu. Obecnie jest ono głównie wykorzystywane na spotkaniach wysokiego szczebla, lub na spotkaniach poufnych, ponieważ w tłumaczeniu konsekutywnym korzysta się z usług jednego tłumacza (podczas gdy przy tłumaczeniu symultanicznym potrzeba dwóch lub więcej). W Europie Środkowo-Wschodniej często myli się tłumaczenie konsekutywne z tłumaczeniem szeptanym (kiedy tłumacz na bieżąco szepcze do ucha słuchacza w języku docelowym) i z tłumaczeniem de liaison (tłumaczeniem “zdanie po zdaniu”). W środowisku tłumaczy jednak ten typ tłumaczenia jest postrzegany jako klejnot w koronie. Jest to bowiem rodzaj przekładu, w którym profesjonalny tłumacz może prawdziwie rozwinąć skrzydła, popisać się erudycją i oddać myśl mówcy w pięknej oprawie.
Do tłumaczenia filmów służą tzw. listy dialogowe - przygotowanie tłumaczenia filmu lub przedstawienia bez listy dialogowej lub innej podstawy pisemnej jest praktyką ryzykowną, czasem jednak stosowaną. Zdarza się też czasem tłumaczenie filmu na podstawie samego tekstu - bez dostępu do nagrania, co może prowadzić do zabawnych nieporozumień.